شهرستان آق‌قلا

شهرستان آق قلا كه در 15 كیلومتری شمال شرقی گرگان و در كنار رودخانه گرگانرود قرار گرفته است. جمعیت شهرستان آق قلا در سال ۱۳۸۵، برابر با ۱۰۹٫۹۰۳ نفر بوده است و وسعتی در حدود 1284 كیلومتر مربع را داراست. جمعیت خود شهر آق قلا در سال 1385، 27616 نفر بوده است. این شهر توسط شاه عباس در سال 1020 هجری قمری بنا شده كه به نام اسپیدژ یا دژ سفید و در زمان حكومت پهلوی به پهلوی دژ تغییر نام داد و امروزه آق قلا نام گرفته است که در سال 1332 تاسیس شده است.

 حوزه علمیه کریم ایشان

در شرق استان گلستان و انتهائی ترین منطقه آن در شهرستان کلاله و بخش مراوه تپه در میان کوههای سر به آسمان سائیده كوه عرب داغ از جنوب و گلی داغ از جنوب شرقی در 45 کیلومتری جاده کلاله به مراوه تپه چشم اندازی زیبا، بنائی تاریخی با معماری زیبای دوران قاجاریه با آجر فشاری و نماکاری آجری بنام مدرسه کریم ایشان می باشد. بنای تاریخی کریم ایشان برای تعلیم و آموزش علوم دینی و مذهبی با گذشت یک سده از عمر خود استوار و مقاوم به رسالت اصلی خود ادامه می دهد.

 مراسم عروسی ترکمن ها در گذشته

عروسی ترکمن ها پر از رمز و راز است که به دوران های قدیمی زندگی آنها بستگی دارد. مراسم ازدواج در گذشته تا حدودی متفاوت تر از مراسم عروسی در حال است. ازدواج ترکمن ها در گذشته چندین مرحله داشته که عبارتند از:
مرحله اول، تصمیم گرفتن پدر و مادر و جلب موافقت پدر عروس که به آن «سوزآتمک»، یعنی اطلاع دادن می گویند. البته این مرحله بدون اطلاع داماد صورت می گرفته است.
مرحله دوم، تعیین وقت ساعت مناسب برای عروسی و آمدن دسته ای از زنان قبیله داماد به خانواده عروس که آن را «دوزدادرمگ / شیرینی رد کردن» می گویند.
مرحله سوم، تعیین شیربهای عروس مشکل ترین مرحله عروسی است که به عهده یاشولی های طایفه داماد می باشد.

 برخوردار ترکمن

از شاعران دیگر قرن دوازده هجری «برخوردار- ترکمن» می باشد. وی در نیمه اول قرن دوازده هجری متولد و در اوایل قرن سیزدهم وفات یافته است. برخوردار ترکمن در نواحی افغانستان مرو، اصفهان و قوچان روزگار گذرانده است. وی به سبب ترکمن بودن، عنوان ترکمن را به دنباله اسم خویش آورده است.
از برخوردار- ترکمن آثاری چون، محفل آرا و محبوب القلوب (با نام شمسی و قهقهه در کتابخانه مجلس موجود است) به یادگار مانده است.

 بایرام خان

محمد بایرام خان از شاعران مشهور ترکمن قرن دهم هجری می باشد. وی از طایفه بهارلی تیره‌ قراقویونلوها بوده‌ و در بدخشان‌ زاده‌ شده‌ و در بلخ‌ پرورش‌ و تربیت‌ یافته‌ است‌ و علاوه بر شاعری، سرکرده قشون نیز بود. بایرام خان ابتدا در خدمت شاه اسمعیل صفوی بوده و سپس به خدمت بابر در هند رفته و در تاسیس مغولان هند نقش اساسی داشته است.
بایرام خان در دربار مغولان هند به مقام وزیر اعظم و خان - خانان ارتقاء یافت. وی اشعاری به زبان های ترکمنی و فارسی سروده است. دیوان‌ اشعار وی‌ نخستین‌ بار توسط دانیسون‌ راس‌ انگلیسی‌ در کلکته‌ منتشر شد و در سال‌ 1980 میلادی‌ در عشق‌ آباد ترکمنستان‌ نیز برگزیده‌ آثارش‌ به‌ چاپ‌ رسید.